Wandeling door Rotterdam
Het weinig creatieve kuddediergedrag van veel Nederlanders blijf ik verbijsterend vinden. Zo rond de jaarwisseling ontwaarde ik vanuit de Heemraadssingel, die toch mooie oude statige laan in Rotterdam-West, dit ontsierende, zotte tafereel. Een enorme stoet van wachtenden bij de gebakkraam van meesteroliebollenbakker Richard Visser. Ik telde minstens 100 mensen in een rij die zich met een bochtje naar rechts tot in de burgemeester Meineszlaan uitstrekte. Men stond daar om warme, gefrituurde deegballen te kopen waarvan varkens zelfs nog uitslag zouden krijgen (heeft John Updike eens gezegd over onze traditionele oudejaars lekkernij) en die na verorbering urenlang als zware betonblokken op de bodem van je maag blijven liggen. Voor dat soort culinaire hoogstandjes ga je natuurlijk in de rij staan. Zeker als in de krant heeft gestaan dat deze kraam de aller-allerbeste van het hele land is, want dan is het waar en sluiten we als als laatste doodgemoedereerd aan. Meesterbakker Richard Visser lacht zich in de tussentijd suf en gelijk heeft ie: in een paar dagen verdient hij zoveel geld dat hij de rest van het jaar vakantie vierend in Spanje door kan brengen.
Nadat ik dit jaarlijks terugkerende merkwaardige verschijnsel op me had laten inwerken en me weer zeer gelukkig had geprezen dat ik niet zelf in die rij hoefde plaats te nemen (een heerlijk heimelijk genoegen), wandelde ik verder en kwam wat later uit bij de Maastunnel voor fietsers en voetgangers. Binnen is daar aan de wand terzijde van de oeroude en superdegelijke (Duitse) diepe roltrappen sinds kort een historische fotocollage aangebracht. Erg fascinerend materiaal met foto’s uit de zestig jaar geschiedenis van de tunnel die je verbeelding werkelijk tot leven, en je als het ware terug in de tijd brengen. Zo zie je de bouw van de tunnel, schaftende arbeiders die je meewarig aankijken, formeel geklede fietsers uit de vijftiger jaren op weg naar hun werk en zo geleidelijk helemaal door naar het heden, dat symbolisch in kleur is weergegeven.
Ik moet zeggen dat Rotterdam er voor heeft gezorgd dat de tunnel weer een veilige plaats is geworden met passende bewaking, met goed onderhoud en met een prettig gevoel voor details dat de oplettende en geïnteresseerde reiziger niet zal ontgaan. Voor het eerst dat ik in Rotterdam woon, maakte ik gebruik van de aparte voetgangerstunnel, een verdieping onder de fietserstunnel. Daar heb je echt het gevoel dat de tijd is stil blijven staan en lijkt het net alsof je tunnel zoals die in 1942 was weer binnenloopt, zo eenvoudig en basic met die onafgewerkte vloer en de simpele witte tegeltjes aan de muur. Maar wel leuk!
Tussen Maashaven en Rijnhaven is gehuisvest sexshop Helen. Met één L. Zie je niet zo vaak. Meestal met twee L-en. Evenmin als in de gefrituurde vetbonken van onze meesterbakker Richard had ik werkelijk geen enkele belangstelling in de waren van deze sexwinkel (zijn er echt mensen die kicken op dat soort fetish-dingen uit de etalage? Ik kan het me haast niet voorstellen). Maar de naam Helen brengt me altijd mijn vorige afdelingschef terug in herinnering. En dat is geen pretje. Zelden heb ik zo’n nare humorloze, dominant optredende persoon meegemaakt. Een wijf, en nog een pot ook natuurlijk. Kwam ze om negen uur ‘s-ochtends op hoge poten op je af en begon ze je toe te blaffen dat je direct moest beginnen met het bellen van klanten. Wijf flikker toch op. Bemoei je met je eigen zaken en hou je bek als je er geen verstand van hebt. Vertelde ik haar in mijn eigen woorden, waarop de rapen helemaar gaar waren. Als een kleuterjuf behandelde ze een groep volwassen mannen en vrouwen. Stond er opeens een doos kopieerpapier zomaar op de grond, midden op de afdeling. Niet in de kast! Wie had het in zijn hoofd gehaald, het kantoor, die fascinerende wereld van debiteuren en crediteuren, was te klein! Blijdschap en opluchting overspoelde mij toen ze ons, na ons enkele jaren geterroriseerd te hebben, mededeelde dat ze onze afdeling ging verlaten en aan een nieuwe uitdaging toe was. Nou, wij ook hoor, Helen, met één L. Blij dat je oprotte. Het lijkt me trouwens wel een winkeltje voor haar, deze sexshop om een passende meesteres-outfit te zoeken voor de Gayparade waar ze elk jaar van de partij was. En misschien verkopen ze ook wel spannende dildo’s waarmee ze haar vriendin naakt in bed kan bevredigen. Zou echt iets voor Helen zijn.
Op de Erasmusbrug heb je mooi zicht op Rotterdams zorgvuldig gecultiveerde architectonische highlights. Tegenover de originele constructie van de Toren op Zuid (het nerveus knipperende KPN-gebouw) dat door een diagonale pijler zowel doorkliefd als ondersteund lijkt te worden, staat sinds kort het hoogste gebouw van Rotterdam, als je de Space Tower op de Euromast niet meerkent: de Maastoren met zijn 162 meter. De receptioniste van dit gebouw meldde mij bekakt dat er géén panorama-faciliteiten aanwezig waren en zij mijn verzoek om ons met de lift toe te laten tot de bovenste verdieping om te kunnen genieten van het ongetwijfeld verpletterende uitzicht, niet kon honoreren. Ik vind het maar suf: lekker snoeven en pronken met de titel hoogste gebouw van Rotterdam, of zelfs van de Benelux en dan niet denken aan een geïnteresseerd publiek. Dat is in echte wereldsteden toch wel anders. Zo was ik laatst in Osaka, in de Rinku Gate Tower Building, met 256 meterook heel wat hoger dat dit duffe Maasgebouw, en daar was wel degelijk een prachtig panorama met fabuleus uitzicht ingericht voor bezoekers. Genoten met volle teugen. Over Japan later overigens meer.
Op de Kop van Zuid voor het Entrepot-gebouw is een standbeeld verrezen ter nagedachtenis aan de bekende Rotterdamse zakenman Lodewijk Pincoff. Lang heeft hij bekend gestaan als één van de grootste 19e eeuwse fraudeurs. Toen zijn imperium implodeerde en hij een miljoenenschuld achterliet vluchtte hij weg uit Nederland om te ontkomen aan een lange gevagenisstraf. Later schijnt hij deels gerehabiliteerd te zijn. Las ik ergens, weet er het fijne niet van, zal me er eens in verdiepen. Er is zelfs een roman over zijn leven geschreven. Ben wel benieuwd hoe dat kan, een megafraudeur à la Bernard Madoff die postuum zoveel lof krijgt toegezwaaid, dat er straten en gebouwen naar hem genoemd zijn. Dat soort gedachten heb ik ook als ik dat grote beeld zie van de Russische Tsaar Peter de Grote aan de Westerkade, waar hem zo’n prachtig uitzicht over de Nieuwe Maas is vergund. Staat er over honderd jaar op die plaats misschien een beeld van Saddam Hoessein, ook zo’n dictator met het bloed van tienduizenden onschuldige mensen aan zijn handen?





